Ο Μακρόν απλώνει «πυρηνική ομπρέλα» στην Ευρώπη - Ο ρόλος της Ελλάδας
Ελλάδα και Γαλλία εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στον κρίσιμο τομέα της αποτροπής, θέτοντας στο επίκεντρο τον έλεγχο της κλιμάκωσης σε περιόδους εντάσεων και κρίσεων. Πώς φέρνει την «πυρηνική ομπρέλα» στην Ευρώπη ο Εμανουέλ Μακρόν.
Στο πλαίσιο της ανανεωμένης στρατηγικής συμφωνίας, Αθήνα και Παρίσι συμφώνησαν να καθιερώσουν έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από την έννοια της «προωθημένης αποτροπής» όπως την προσδιόρισε στις κοινές δηλώσεις με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο Εμανουέλ Μακρόν, και των «συμβατικών δυνατοτήτων που θα συμβάλλει στη διαχείριση της κλιμάκωσης κάτω από το πυρηνικό κατώφλι» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η «Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας» που υπέγραψαν οι δύο χώρες.
Στόχος είναι η ανάπτυξη μηχανισμών που θα επιτρέπουν την έγκαιρη αποκλιμάκωση ενδεχόμενων συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος, είναι η πρόσφατη κρίση στην Κύπρο και η κοινή δράση των δύο χωρών, όπου η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής «δεν έμεινε στα λόγια» αλλά ενεργοποιήθηκε με την ταυτόχρονη παρουσία των δύο ελληνικών φρεγατών και του αεροπλανοφόρου «Σαρλ ντε Γκωλ» στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Κλειδί» η γαλλική στρατηγική αποτροπή
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει η γαλλική εμπειρία στον τομέα της στρατηγικής αποτροπής. Η Γαλλία έχει ήδη εγκαινιάσει σχετικό διάλογο με ευρωπαίους εταίρους, στη βάση της πρωτοβουλίας που παρουσιάστηκε στις αρχές Μαρτίου στη ναυτική βάση Île Longue, η οποία αποτελεί κομβικό σημείο για τα πυρηνικά υποβρύχια της Marine Nationale.
Εκεί, ο Γάλλος πρόεδρος εκφώνησε μια σημαντική ομιλία για την πυρηνική αποτροπή, περιγράφοντας λεπτομερώς την εξέλιξη του γαλλικού αμυντικού δόγματος. Όπως είχε αναφέρει, η Γαλλία προσφέρει την πυρηνική της «ομπρέλα» σε ευρωπαίους εταίρους που το επιθυμούν, καθιστώντας την αποτρεπτική ισχύ της σε συλλογικό ευρωπαϊκό ζήτημα.
Ο Μακρόν είχε επίσης ανακοινώσει την πρώτη ποσοτική αύξηση του αριθμού των πυρηνικών κεφαλών της Γαλλίας εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, δήλωσε ότι η Γαλλία θα σταματήσει να δημοσιοποιεί τον ακριβή αριθμό των κεφαλών της για λόγους στρατηγικής ασάφειας.
Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών και τη δυνατότητα προσωρινής ανάπτυξης και στάθμευσης γαλλικών στρατηγικών αεροσκαφών (όπως τα μαχητικά Rafale και τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού MRTT) σε εδάφη συμμάχων.
Λίγο μετά την ομιλία, ο Μακρόν και ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπέγραψαν κοινή δήλωση για στενότερη πυρηνική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής της Γερμανίας σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις εντός του έτους.
Στο πλαίσιο αυτό, δημοσιεύματα ανέφεραν πως εξετάζεται η συμμετοχή χωρών όπως η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Σουηδία, η Δανία και η Πολωνία, με τον Πολωνό πρωθυπουργό, Ντόναλντ Τουσκ, να δηλώνει στο X ότι η χώρα του βρίσκεται σε συνομιλίες «με τη Γαλλία και μια ομάδα στενών Ευρωπαίων συμμάχων σχετικά με το πρόγραμμα προηγμένης πυρηνικής αποτροπής».
Ο ρόλος της Ελλάδας
Για την Ελλάδα, η προοπτική συμμετοχής σε αυτό το σχήμα δεν συνεπάγεται απόκτηση ή φιλοξενία πυρηνικών όπλων, αλλά κυρίως πολιτική και στρατηγική ένταξη σε ένα διευρυμένο πλαίσιο αποτροπής. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τη θέση της ως πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, προσδίδοντάς της αυξημένο βάρος στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για την άμυνα και την ασφάλεια.
Ο ρόλος σε ένα τέτοιο ευρωπαϊκό σχήμα «προωθημένης αποτροπής» θα ήταν πολυεπίπεδος και όχι απλώς συμβολικός. Η χώρα μας βρίσκεται σε ένα σημείο όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως «προωθημένος κόμβος» επιτήρησης και αποτροπής, παρέχοντας υποδομές και πρόσβαση σε κρίσιμες θαλάσσιες και εναέριες οδούς.
Επιπλέον, ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω της «Ατζέντας 2030» ενισχύει τη δυνητική της συμβολή. Για παράδειγμα, η απόκτηση προηγμένων αμυντικών συστημάτων για τον ελληνικό αντιπυραυλικό – αντιβαλλιστικό θόλο, τα μαχητικά Rafale και οι υπερσύγχρονες φρεγάτες Belharra επιτρέπουν στη χώρα μας να συμμετέχει όχι μόνο υποστηρικτικά αλλά και ενεργά σε αποστολές αποτροπής, επιτήρησης και ελέγχου.
Σε κάθε περίπτωση, η χώρα μας σε ένα τέτοιο σχήμα δεν θα ήταν απλός «δέκτης ασφάλειας», αλλά ενεργός συνδιαμορφωτής. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η πλήρης υλοποίηση ενός τέτοιου μοντέλου εξαρτάται από πολιτικές αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και από το κατά πόσο χώρες-«κλειδιά» είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν, λαμβάνοντας υπόψη και τις ισορροπίες που διαμορφώνονται εντός του ΝΑΤΟ.
